Bitki Koruma

Tarihçe, Özgörüş ve Özgörev

Bitki Koruma Bölümü, 17.3.1970 tarihinde Bitki Koruma Kürsüsü olarak kurulmuş olup, 1982 yılında Bitki Koruma Bölümü’ne dönüşmüştür. Entomoloji ve Fitopatoloji olmak üzere iki ayrı anabilim dalında faaliyetlerini sürdürmekte; Entomolojide, böcekler, akarlar ve nematodlar, Fitopatolojide ise funguslar, bakteriler, virüsler, yabancı otlar ve biyoteknoloji konularında lisans ve lisansüstü düzeyde eğitim ile temel ve uygulamaya yönelik araştırmalar yapılmaktadır.

Tarım alanlarında çok önemli verim kayıplarına neden olan, hatta bazı durumlarda tarımsal üretimi sınırlandıracak boyutta zarar oluşturan böcek, akar, nematod, virüs, bakteri, fungus ve yabancı otların tanınması, zararı, biyolojisi, ekolojisi vb. özellikleri çalışılmakta; çevre kirliliği, doğal denge ve ekonomi göz önünde bulundurularak en uygun mücadele yöntemleri araştırılmaktadır.

Çalışma Konuları

Entomoloji Anabilim Dalı:

• Kültür bitkilerinde zararlı böceklerin tanımı, zararı, biyolojisi, ekolojisi ve savaş yöntemleri,
• Bazı böcek gruplarının (Coccinellidae, Lepidoptera, Syrphidae, Tysanoptera) sistematik ve faunistik yönden araştırılması, teşhis çalışmalarında moleküler tanı yöntemlerinin kullanılması,
• Zararlı böceklere karşı biyolojik mücadeleye öncelik verilerek tüm savaş konularının araştırılması,
• Tarım ve tarım dışı alanlarda bulunan nematod türlerinin klasik ve moleküler yöntemlerle belirlenmesi, zarar düzeylerinin ortaya çıkarılması ve mücadelesi;  sebze ve buğday gibi kültür bitkilerinde dayanıklı çeşitlerin kullanılmasına yönelik araştırmalar,
• Akarların kültür bitkilerinde meydana getirdiği zararlar ve bunlara karşı mücadelede biyolojik ve tüm savaş yöntemleri üzerine yürütülen temel araştırmalar.

Fitopatoloji Anabilim Dalı:

• Bölgemizde yetiştiriciliği yapılan önemli kültür bitkilerindeki fungal, bakteriyel,  virüs ve  viroid hastalıklarının klasik,  biyolojik, serolojik veya moleküler yöntemler ile tanılanması,
• Bitki hastalık etmenlerinin epidemiyolojisinin araştırılması,
• Bitki fungal, bakteriyel,  virüs hastalıkları ve abiyotik hastalıklar ile  mücadele olanakları,
• Funguslar tarafından üretilen mikotoksinlerin araştırılması,
• Tarım ve tarım dışı alanlarda istemediğimiz bitkiler olan yabancı otlar ile uğraşan Herboloji bilim dalında, yabancı otların biyolojisi, ekolojisi, kimyasal olan ve olmayan mücadele yöntemleri ile bunların yan etkileri, zararlı durumdaki bitkilerin yararlı duruma geçirilmesi, yabancı otların ve doğal bitkilerin insanların faydasına sunulmasına yönelik araştırmalar.

Ülke Tarımına ve Çukurova Bölgesine Yapılan Katkılar

Bitki Koruma Bölümü kurulduğundan bu güne Çukurova bölgesinde karşılaşılan bitki sağlığı konusundaki sorunları çözmeyi ilke edinmiş, bu sorunları çözmek için TUBİTAK, DPT gibi kurumlardan desteklenen çok sayıda projeler yürüterek bilim dünyasına ve Türkiye ekonomisine önemli katkılarda bulunmuştur. Yapılan bu çalışmalardan bazıları aşağıda verilmiştir:
 

• Turunçgil zararlılarına karşı savaşta entegre mücadele ve biyolojik mücadeleye ağırlık verilmesi sonucu Bölgemizde ilaçlama sayısının en az düzeye indirilmesini sağlamıştır.
• Bölgemizin önemli kültür bitkilerinde hastalık yapan funguslarla mücadelede kimyasallar yanında diğer yöntemlere de ağırlık verilerek entegre bir yaklaşım takip edilmiş, bu açıdan bilhassa toprak kökenli hastalık etmenlerine karşı solarizasyon çalışmaları ilk kez Bölümümüzde başlatılmıştır.
• Bitki patojen bakteriler tespit edilip bölge çiftçileri bilinçlendirerek gerekli önlemlerin alınması sağlanmıştır. 
• Virüslerin modern tekniklerle saptanması konusunda kullanılan teknikler hızlı ve rutin şekilde uygulanabilir hale getirilmiştir.  Bazı virüslerin zayıf ırkları bulunmuş ve bu ırklar cross-protection çalışmasına tabii tutularak şiddetli ırkların kontrolünde kullanılmıştır.
• Mısırda ve buğdayda zararlı böceklerin  türleri, biyolojileri, populasyon dalgalanmaları ve doğal düşmanları belirlenmiş;  bu zararlılara yumurta parazitoidleri üzerinde ayrıntılı çalışmalar yürütülerek, biyolojik mücadeleye temel oluşturacak veriler elde edilmiş, Lepidopter faunası ve sistematiği araştırılarak bilim dünyası için 5 yeni tür ve pek çok yeni kayıt saptanmıştır.
• Kültür bitkilerinde önemli bitki paraziti nematod türleri belirlenmiş, meydana getirdikleri zararlar ve bunlara karşı en uygun mücadele yöntemleri araştırılmıştır. Sera alanlarında kök-ur nematodlarına karşı toprak solarizasyonu ve modifikasyonlarının etkinliği üretici koşullarında araştırılmıştır.
• Zararlı akarların biyolojik ve tüm savaş yöntemleri ile baskı altına alınması için gerekli araştırmalar yürütülmüş, Çukurova pamuk alanlarında entegre zararlı yönetimi çalışmalarıyla, pamuk tarımında var olan zararlılar ile doğal düşmanlarının tanınması, yapılan öneriler doğrultusunda  insektisit miktarının azaltılmasına katkıda bulunmuştur.
• Pamuk, soya vb. endüstri bitkilerinde sorun olan böcek türleri üzerinde temel ve ileri düzeyde çalışmalar yürütülmüş, ayrıca zararlı ve faydalı böcek türlerinin bulunduğu Thysanoptera (thripsler) takımı üzerinde değişik konularda bilimsel çalışmalar da yürütülmektedir.  
• Önemli yabancı ot türleri belirlenmiş ve Ekonomik Zarar Eşikleri saptanmış, yabancı otların taşıdığı hastalık ve zararlıların bir bölümü belirlenmiş, dünyada ilk kez allelopatik etkili bitkilerin yabancı ot mücadelesinde kullanımı başarılmıştır. Bölgeye uygun örtücü bitkiler belirlenmiş ve malç tekstili çiftçinin kullanımına sunulmuştur. Organik tarımda kullanılabilecek yeni yabancı ot mücadele teknikleri geliştirilmiş ve organik kökenli bir herbisitin patent çalışmaları başlatılmıştır.

Öğretim Elemanları, Çalışma Konuları ve E-posta Adresleri

  İLETİŞİM:   

Çukurova Üniversitesi
Ziraat Fakültesi
Bitki Koruma Bölümü
01330, Balcalı/ADANA

Tel    : +90 322 338 63 69   
Faks    : +90 322 338 63 69
E-posta    : bitkikoruma1@cu.edu.tr
Web    : http://ziraat.cu.edu.tr/bitkikoruma